XII. Warunek wielokrotnego wyboru switch ... case

12.1. Gdy mamy więcej niż dwie możliwości

Do tej pory poznaliśmy warunek if ... else .... Po co nam kolejny? Trudno powiedzieć, ale na pewno nie po to, żeby Cię zniechęcać do programowania. Moim zdaniem warunek switch ... case został wprowadzony, w celu poprawienia czytelności kodu. Nie umożliwia on bowiem bardziej zaawansowanych warunków, niż oferuje nam to wcześniej omawiany warunek typu if ... else. Można nawet powiedzieć, że warunek switch ... case ma dużo mniejsze możliwości, od if ... else. Po co więc nam on? Otóż są sytuacje, w których warto skorzystać warunku switch ... case i dlatego zostanie on omówiony. Przyjrzyjmy się najpierw składni.

switch(zmienna)
{
case wartosc1:
//tu instrukcje zostaną wykonane jeśli (zmienna==wartosc1)
break;//koniec warunku; wychodzi z warunku switch

case wartosc2:
//tu instrukcje zostaną wykonane jeśli (zmienna==wartosc2)
break;//koniec warunku; wychodzi z warunku switch

//tu mogą być kolejne case ...

default://instrukcja warunkowa switch wykonuje ten kod
//wtedy i tylko wtedy, gdy nie został spełniony
//żaden inny wyżej wymieniony warunek
break;//wychodzi z warunku switch;
}

Warto w tym miejscu wymienić kilka przykładów, gdzie warto stosować warunek typu switch...case - są to głównie listy wyboru, gdzie na podstawie np. naciśniętego klawisza, wybieramy dalszy przebieg programu. Można również porównywać napis wprowadzony przez użytkownika i gdy któryś z nich będzie taki sam, jak w warunku switch...case, to wykona się określony kod.

12.2. O czym należy pamiętać korzystając ze switch ... case

Zostały jeszcze dwie ważne sprawy, które powinieneś wiedzieć jako przyszły programista. Sprawa pierwsza to: w warunku switch...case nie można deklarować zmiennych. Jeśli potrzebujesz koniecznie zmienną tymczasową, to musisz ją zadeklarować przed warunkiem switch...case. Druga sprawa: jeśli zapomnisz słowa kluczowego break;, każdy kolejny warunek się wykona w switch'u (aż do napotkania słówka break;).

12.3. Praktyczny przykład wykorzystania switch ... case

Poniżej zamieszczam przykład prezentujący działanie switch...case.

#include <iostream>
#include <conio.h>
using namespace std;
int main()
{
float a;
float b;
cout<<"Podaj pierwsza liczbe: ";
cin>>a;
cout<<"Podaj druga liczbe: ";
cin>>b;
cout<<"liczba a: "<<a<<endl;
cout<<"liczba b: "<<b<<endl;
cout<<"Menu wyboru:"<<endl;
cout<<"[1] Oblicz: a+b"<<endl;
cout<<"[2] Oblicz: a-b"<<endl;
cout<<"[3] Oblicz: a*b"<<endl;
cout<<"[4] Oblicz: a/b"<<endl;
cout<<"Wpisz numer: ";
int wybor;
cin>>wybor;
cout<<endl<<"Wpisales numer: "<<wybor<<endl;
switch(wybor)
{
case 1:
cout<<"Opcja "<<wybor<<" wynik dodawania a+b="<<a+b<<endl;
break;
case 2:
cout<<"Opcja "<<wybor<<" wynik odejmowania a-b="<<a-b<<endl;
break;
case 3:
cout<<"Opcja "<<wybor<<" wynik mnozenia a*b="<<a*b<<endl;
break;
case 4:
cout<<"Opcja "<<wybor<<" wynik dzielenia a/b="<<a/b<<endl;
break;
default:
cout<<"Opcja "<<wybor<<" taka opcja nie istnieje!"<<endl;
break;
}
getch();
return(0);
}

12.4 enum – typ wyliczeniowy

Jest innym spojrzeniem na stałe(const). Najlepiej używać ich jako stałych symbolicznych, chociaż możemy z nich tworzyć nowe typy(jednak nie w pełni). Przykład wykorzystania enum:

#include <conio.h>
#include <iostream>
int main()
{
using namespace std;
enum DDT {Admin, Moderator, Uzytkownik};
int Piotr = 0;
int Patzick = 1;
int Dante = 2;

//własność enum
if (Piotr == Admin)
cout << "Adminem DDT jest Piotr.\n";
if (Patzick == Moderator)
cout << "Adminowi pomaga kilku moderatorow\n"
<< "jednym z nich jest Patzick.\n";
if (Dante == Uzytkownik)
cout << "Jednak forum nie istnialoby"
<< " bez swoich uzytkownikow\n\n";

cout << "Oto stale enum-a:\n"
<< DDT(0) << ", "
<< DDT(1) << ", "
<< DDT(2) << ".\n";
cout << "To tez stale enum-a:\n"
<< Admin << ", "
<< Moderator << ", "
<< Uzytkownik << ".";

getch();
return 0;
}

Typ ten jest promowany do int dla każdej instrukcji (if, for, while, swich). Oznacza to ni mnie ni więcej, iż po prostu stałe enumeratora są zamieniane na liczby. Co potwierdza prezentowany kod. W naszym kodzie DDT staje się typem wyliczeniowym, a nazwy Admin, Moderator, Uzytkownik jego enumeratorami(czyli stałymi symbolicznymi).

Domyślnie tak jako to ma miejsce w tablicach, stałe te są numerowane od 0. Dlatego if (Piotr == Admin) jest prawdziwe.

Numerowanie stałych możemy sami zmienić ręcznie wprowadzając ich wartości np. enum {Admin = 10 , Moderator, Uzytkownik =50};. W tym wypadku Moderator będzie miał wartość 11. Przyjrzymy się teraz jak będzie wyglądać pierwszy przykład z użyciem enum.

12.5 swich + enum

#include <iostream>
#include <conio.h>
int main()
{
using namespace std;
enum {dodawanie = 1, odejmowanie = 2,
mnozenie = 3, dzielenie = 4};
float a;
float b;
cout<<"Podaj pierwsza liczbe: ";
cin >> a;
cout << "Podaj druga liczbe: ";
cin >> b;
cout << "liczba a: " << a <<endl
<< "liczba b: " << b << endl
<< "Menu wyboru:" << endl
<< "[1] Oblicz: a+b" << endl
<< "[2] Oblicz: a-b" << endl
<< "[3] Oblicz: a*b" << endl
<< "[4] Oblicz: a/b" << endl;
cout<<"Wpisz numer: ";
int wybor;
cin>>wybor;
cout<<endl<<"Wpisales numer: "<<wybor<<endl;
switch(wybor)
{
case dodawanie:
cout<<"Opcja "<<wybor<<" wynik dodawania a+b="<<a+b<<endl;
break;
case odejmowanie:
cout<<"Opcja "<<wybor<<" wynik odejmowania a-b="<<a-b<<endl;
break;
case mnozenie:
cout<<"Opcja "<<wybor<<" wynik mnozenia a*b="<<a*b<<endl;
break;
case dzielenie:
cout<<"Opcja "<<wybor<<" wynik dzielenia a/b="<<a/b<<endl;
break;
default:
cout<<"Opcja "<<wybor<<" taka opcja nie istnieje!"<<endl;
break;
}
getch();
return(0);
}

Program działa tak samo, instrukcja swich zyskała trochę na czytelności.

12.6 Ćwiczenia

Zaprojektuj aplikację*, zadanie będzie wymagało sporej wiedzy, wykorzystane jest większość poznanych do tej pory informacji. Dodam, iż użyteczne będą biblioteki #include "ddtconsole.h" i #include <ctime>. Oto jak wygląda aplikacja:

Posiada menu(powstało dzięki console.ddt) z wyborem pięciu opcji. Po wybraniu jednej z 5 opcji pokażą się odpowiednie dane. Do przechowywania komunikatów(95% wyświetlanych danych) użyto tablicy trójwymiarowej. Opcje 1 - 3 zawierają tekst jak na zdjęciu wyżej. Opcja 4 robi pauzę, ale użytkownik podaje czas pauzy w jednostkach minutowych czyli jeśli chcesz 6 s pauzy(to trzeba wpisać 0.1). Jednak komunikat o tym ile użytkownik wybrał pokazuje się w sekundach.

Na kolejnym zdjęciu pokazane jest opcja 5 zamykająca aplikację:

Koniec polega na odliczeniu ok. 5 sekund i zamknięciu aplikacji. Aplikacja sprawdza czy podczas próby wyboru została wpisana cyfra(liczba), jeśli nie to pojawia się komunikat i dopóki nie zostanie naciśnięta liczba nie da się przejść dalej. WAŻNE wszystkie komunikaty, które widzisz są zapisane jako łańcuch w tabeli o której wspomniałem(użycie zapisu cout << "Co wybierasz szefie?" jest niedozwolone). Oczywiście to jak Ty wykonasz aplikację, zależy od Ciebie, ja tylko podałem pewne informacje o tym jak ja ją wykonałem. Jeśli zrobisz to inaczej, a otrzymany wynik będzie taki sam(lub podobny) to bardzo dobrze.

Aplikacja nie jest łatwa, jednak stworzenie menu, oraz pierwsze 4 opcje nie powinny sprawić ci większych trudności jeżeli rzetelnie i sumiennie podeszłaś do nauki kursu.

Problem może ci sprawić odliczanie(czasu zamknięcia) przy zakończeniu programu i sprawdzenie czy naciśnięta została cyfra, ale od tego jest forum by naprowadzić Cię na odpowiednie rozwiązanie.

Na koniec dodam, iż jeśli nie uda ci się zrobić aplikacji chociaż w 80% poprawnego działania to znaczy, że musisz jeszcze raz przyjrzeć się zagadnienia z kursu do tego momentu i powtórzyć je by móc zrobić kolejny krok. Wprawdzie kilka kolejnych lekcji może być prostszych, jednak poziom trudności stale będzie się podnosić i braki na tym etapie mogą znacznie utrudnić Twoją naukę. W razie pytań zapraszam na forum.

Informacja

Niniejsza lekcja została pierwotnie opracowana przez Piotra Szawdyńskiego. Autorem późniejszych modyfikacji jest już natomiast Dante, który jednocześnie dołożył swoją cegiełkę w rozwój kursu jak i serwisu.